بوی بد دهان:
مقدمه :
بوی بدن و بخصوص بوی بد دهان بی شك یك از دغدغه های اغلب افراد بشمار می رود. سالانه میلیون ها تومان صرف درمان بدبویی تنفس میگردد. یك آمار غیر رسمی حاكی از آن است كه بیش از 200 میلیون نفر در دنیا به این عارضه دچار می باشند.
مشكل بوی بد دهان می تواند به مشكلی آزار دهنده و پردردسر تبدیل گردد كه حداقل آن تاثیر ناگوار آن در روابط اجتماعی و زناشویی نمایان میشود. تنفس بدبو قابل درمان بوده و میتوان تا حد زیادی آنرا تقلیل داد.نكته مهم اطلاع داشتن از منشاء و دلایل این پدیده میباشد.
تنفس بد بو
تنفس بد بو نوع شدیدی از عارضه بد تنفسی بوده و نباید آنرا با بوی بدی كه بدلیل مصرف مواد غذایی خاص مانند سیر و پیاز ناشی میگردد، اشتباه گرفت.
در بیشتر موارد، تنفس بد بو بخاطر رعایت نكردن دقیق بهداشت دهان و دندان، در لثه و زبان نشات می گیرد. باكتریهای مختلف و تجزیه شدن مواد غذایی نیز در بوجود آمدن این عارضه مؤثر میباشد. تجزیه مواد غذایی منجر به تولید گوگرد و در نتیجه باعث ایجاد بوی بد خواهد گردید.
برخلاف تصورات عامیانه، بوی بد دهان توسط خود شخص قابل تشخیص نبوده و متاسفانه باید بوسیله دیگران فهمیده و در صورت نیاز گوشزد شود.
علل تنفس بد بو
همان طور كه قبلا نیز گفته شد، بوی بد دهان می تواند بر اثر رعایت نكردن مناسب بهداشت دهان و دندان حادث شود كه در اینجا به نمونه هایی از آن اشاده میكنیم:
فساد دندانها
اگر دندانهایتان را مسواك نكرده و لابلای آنها را با نخ تمیز نكنید، دچار پوسیدگی دندان خواهید شد. فساد دندان بخصوص اگر در قسمت ریشه باشد، باعث ایجاد بویی بسیار نامطبوع در دهان میگردد.
بیماریهای لثه
غفلت نمودن از لثه ها بمرور زمان سبب تضعیف آنها خواهد شد. انباشتگی باكتریهای در قسمتی كه دندانها به لثه متصل می گردند، باعث ایجاد مشكلاتی از جمله بوی بد دهان میشود.
فراوانی باكتریهای ناهوازی
باكتریهای ناهوازی بصورت طبیعی در دهان رشد كرده و وظیفه تجزیه غذاهای باقیمانده را به عهده دارند. این باكتریها در برخی شرایط میتوانند تكثیر شده و باعث ایجاد گوگرد و در نتیجه بوی بد گردند.برخی مواد غذایی، سبك زندگی و عدم رعایت مناسب بهداشت دهان و دندان میتواند باعث گسترش این میكروب شود. محل رشد این باكتری بیشتر در پشت زبان، مجرای بینی و گلو قرار دارد. در برخی افراد این میكروب به دلیل داشتن زمینه های طبیعی و ی دلایلی كه ذكر شد، بیش از حد لزوم تولید میگردد.
زرستومیا ( نوعی از پدیده خشك شدن دهان )
بزاق نقش مهمی در ایجاد تنفس مناسب ایفا میكند. وقتی باكتریها شروع به تكثیر و زیاد شدن در دهان می نمایند، بزاق باعث تقلیل و كاهش آنها خواهد شد. از آنجاییكه شب هنگام بزاق کمتری ترشح می شود، تكثیر و تولید میكروب در دهان وقتی كه فرد خواب است، بیشتر میگردد.به علاوه كمبود بزاق باعث محرومت دهان از اكسیژن كافی شده و منجر به ایجاد شرایط مناسب برای تكثیر باكترهای ناهوازی میگردد. به همین دلیل است كه برخی از افراد در صبح از تنفس بد بو رنج میبرند.
دلایل پزشكی
عفونت ها
عفونتهای مكرر لوزوی، برونشیت، ذات الریه و عفونتهای معدوی و روده همگی میتوانند باعث بروز تنفس بد بو شوند.
آبریزش بخش عقب بینی
انباشتگی بیش از حد خلط در سینوسها، گلو و پشت زبان می تواند منجر به تكثیر میكروبهای ناهوازی گردد. بخاطر داشته باشید كه برخی از فراورده های لبنی، بعضی از آلرژیها و تجویزهای دارویی خاص نیز میتواند در تولید خلط اثر گذار باشند.
داروها
برخی داروها باعث خشكی دهان و افزایش تولید خلط میگردند.داروهای ضد افسردگی، داروهای فشار خون و آنتی هیستامین ها در این رابطه بسیار دخیل هستند.
امراض
بیماریهای ریوی، كبدی، كلیوی، دیابتی و خونی در ایجاد تنفس بد بو نقش دارند. این قبیل امراض باعث بیرون آمدن بوی نا متعارف و ناخوشایند از دهان میگردند.
عوامل دیگر
استرس
فشارهای روانی و استرس بدلیل ایجاد عارضه خشكی دهان می تواند دلیل بوی بد دهان باشد.
سیگار
كشیدن سیگار باعث كاهش اكسیژن دهان و درنتیجه رشد بیشتر باكتریهای ناهوازی میگردد. بیماریهای لثه نیز از دیگر عوارض مصرف سیگار محسوب میشود.
الكل
مشروبات الكلی نیز همانند سیگار باعث خشك شدن دهان و تولید بوی نامطلوب میگردد.
روشهای درمان
رعایت بهداشت دهان و دندان
مسواب زدن مناسب میتواند در كاهش بوی بد دهان بسیار مؤثرباشد.باید دقت داشت كه نباید فقط به طرفین مسواك زد بلكه حركت از بالا به پایین و برعكس جهت پاكیزگی لثه ها نیز را باید در نظر داشت. حداقل دو بار در روز مسواك بزنید.شستن زبان، سقف دهان و لبهای خود را فراموش نكنید. بخش اعظمی از باكتریها در پشت زبان رشد میكنند پس این قسمت را فراموش نكنید.
كشیدن نخ دندان نیز بسیار مفید است چون تكه های غذای باقیمانده لای دندانها كه توسط مسكواك خارج نمی گردد را تمیز نموده و باعث تحكیم لثه ها و جلوگیری از بیماریهای مختلف میگردد.
دهان شویه
دهان شویه ها محلولهای خاصی هستند كه در از بین بردن باكتریها و میكروبهای دهان كمك شایانی نموده و در درمان بوی بد تنفس بسیار مؤثر میباشند.
سبک زندگی و رژیم غذایی
كاهش استرس، نكشیدن سیگار و نخوردن مشروبات الكلی میتوانند نقش عمده ای را در درمان بد بویی دهان ایفا نمایند. به گفته برخی اشخصاص جویدن جعفری و خوردن گیاهانی خاص مانند رزماری و دارچین برای از بین بردن بوی بد دهان مؤثر است.
جویدن آدامس به دلیل ترشح بیشتر بزاق و خوردن 6 تا 8 لیوان آب در طول روز نیز كمك میكند. نخوردن مواد غذایی كه گفته میشود در ایجاد بوی بد دهان دخیل هستند نیز بی تاثیر نیست ، مانند سیر و پیاز.